GLUTENSİZ BESLENME KLAVUZU

Merhabalar sevgili Bi Mutlu Dergi okuyucuları :) Bu ay sizlere çok merak edilen bir konudan bahsetmek istiyorum. Glutensiz beslenme!


Merhabalar sevgili Bi Mutlu Dergi okuyucuları 🙂

Bu ay sizlere çok merak edilen bir konudan bahsetmek istiyorum. Glutensiz beslenme!

Mutlaka bir şekilde görüp duyduğunuz glutensiz beslenme kilo kayıplarında etkili bir yöntem mi yoksa sadece çölyak hastalığında mı kullanılır?

Aklınızdaki soru işaretlerini gelin birlikte cevaplayalım 🙂 

GLUTENSİZ DİYET

Glutensiz diyet yeni değildir. Çölyak hastalığı olan Amerikalıların % 2’sinin tek tedavisi, vücudun birçok tam tahılda doğal olarak bulunan gluten denilen bir proteine saldırması, şişkinlikten bağırsak hasarına kadar değişen bir spektruma neden olan ciddi bir durumdur. İnsanların yaklaşık % 6’sında mide rahatsızlığı olan ancak çölyaksız gluten duyarlılığı olarak adlandırılan daha az tehdit edici bir durum vardır. Bu diyete gerçekten ihtiyaç duyulan küçük bir sayı ile, pazar araştırmasına göre neden glutensiz ürünlerin satışı 12 milyar dolara ulaştı? 

 

Yeni olan (ve bu satışları yukarı doğru süren ) kilo kaybı için glutensiz diyetin kullanılması, kısmen ünlü ciroların ve sadece hızlı bir şekilde kilo vermenin değil, daha iyi sindirimin ve hatta daha temiz bir cildin kişisel ifadelerinin körüklediği bir diyettir. Tüketici anketleri, insanların glutensiz ürünleri gluten içeren muadillerinden daha sağlıklı olarak algıladıklarını ve Amerikalıların neredeyse üçte birinin gluten alımından kaçındığını veya azalttığını ortaya koymaktadır. [1]

 

NASIL ÇALIŞIR?

Glutensiz bir diyet, gluten içeren veya kontamine olan tüm yiyecekleri ortadan kaldırır. Gluten, ana maddeler (buğday, çavdar, arpa, çapraz kontamine yulaf), soslar (soya sosu, malt sirkesi, un) ve katkı maddeleri veya dolgu maddeleri (maltodekstrin, buğday nişastası) olarak bulunan gıdalarda, büyük ölçüde her yerde bulunur.

Glutensiz Diyet Nedir?

İlk önce glutensiz diyete geçtiğinizde, belki de en dikkat çekici değişiklik, en sevilen ekmek, makarna, tahıl gevrekleri ve işlenmiş aperatif yiyeceklerden vazgeçmek zorunda kalmaktadır. Çünkü tipik olarak yüksek oranda işlenmiş olan bu ürünlerden bazıları düşük besin maddeleri ve yüksek kalori içerdiğinden daha iyi hissedebilir ve hatta diyetten çıkarıldıktan sonra bir miktar kilo verebilirsiniz. Artık gluten içermeyen glutensiz muadillerinin yerini almak için bol bol gluten içermeyen bir diyet olmasına rağmen, meyveler, sebzeler ve kahverengi pirinç, kinoa ve darı gibi tahıllar doğal olarak gluten içermeyen tüm yiyecekler yeniden gözden geçirebilir.Bu minimum işlenmiş, yüksek lifli gıdalar da dahil olmak üzere, kilo kaybını ve iyi olma hissini arttırmaya yardımcı olabilir. 

 

ŞİMDİYE KADAR YAPILAN ARAŞTIRMALAR

Araştırmalar glutensiz diyetin gastrointestinal bozukluklar, otizm ve fibromiyalji üzerindeki etkilerini araştırmış olsa da, diyetin sadece kilo verme veya genel sağlık yararları üzerindeki etkilerini inceleyen tek çalışma yoktur. 

Kilo kaybı üzerine yapılan deneysel çalışmaların eksikliği nedeniyle, bazı araştırmacılar,glutensiz diyetin çölyakhastalığı olan ya da genel olarak glütensiz beslenen sağlıklı kişilerin üzerlerindeki uzun süreli etkilerini incelediler. Glütensiz diyetlerin: 1) bazı besin eksikliklerini destekleyebileceğini, 2) bazı kronik hastalıkların riskini artırabildiğini ve 3) aslında kilo almasına neden olabileceğini bulmuşlardır.

 

• Çölyak hastalığı olan kişilerin katı gluten içermeyen bir diyete alınmalarından sonra  lif, demir ve kalsiyum alımının yetersiz olduğu bulunmuştur. [2] Diğer araştırmalar, glutensiz tahıl ürünlerinin sadece bu besin maddelerinde değil, aynı zamanda tiyamin, riboflavin, niasin ve folat dahil olmak üzere B vitaminlerini de düşürdüğünü bulmuştur.

 

• Çölyak hastalığı olmayan 100.000’den fazla katılımcı üzerinde yapılan bir çalışma, glüten alımını kısıtlayanların, tam tahıl alımını sınırlandırabileceklerini ve daha yüksek glüten alımına sahip olanlara kıyasla daha yüksek kalp hastalığı riski yaşadıklarını ortaya koymuştur. [3] Birçok çalışma, düşük miktarlarda (günde 2 porsiyondan daha az) yemek yiyen gruplara kıyasla, tam buğday (günde 2-3 porsiyon) dahil olmak üzere tam tahılların daha yüksek alımının olduğu kişilerin, tip 2 diyabet, kalp hastalığı ve  felç riskinin önemli derecede daha düşük olduğunu bulmuştur.

 

• Gluten vücudumuzda “iyi” bakterileri besleyen bir prebiyotik olarak gösterilebilir.[8-10] Kolonda bifidobakterilerin aktivitesini, normal olarak sağlıklı bir insan bağırsağında bulunan bakterileri uyardığı gösterilen, arabinoxylan oligosakkariti adı verilen bir prebiyotik karbonhidrat içerir. Bu bakterilerin miktarındaki veya aktivitesindeki bir değişiklik, inflamatuar bağırsak hastalığı, kolorektal kanser ve irritabl bağırsak sendromu dahil olmak üzere gastrointestinal hastalıklar ile ilişkilendirilmiştir.

 

• Araştırma çelişkilidir, ancak bazı çalışmalar glutensizdiyete başladıktan sonra çölyak hastası olan kişilerde kilo alımı ya da BMI artışı göstermiştir. [10-13] Bu kısmen beslenmenin daha iyi emilimi, mide rahatsızlığında azalma ve diyete başladıktan sonra iştahın artmasına bağlı olabilir. Bununla birlikte, bir başka şüphelenilen neden, yüksek miktarlarda kalori, yağ ve şeker içeren glutensiz işlenmiş gıda seçeneklerinin artmasıdır.

 

POTANSİYEL TUZAKLAR

Glutensiz gıdalar çoğu insan için özel sağlık faydaları sunamadığında bile inanlar  sağlığa yararlı olduğuna inanır. Araştırmalar gösteriyor ki, bir yemeğin bir yönü sağlıklı olarak tanıtılıyorsa ya da insanlar sağlıklı olduğuna inanıyorsa (bu durumda, “glutensiz” terimi), daha fazla yemeye eğilimi vardır. [14] Bu kilo alımını teşvik edebilir. Ayrıca, işlenmiş glütensiz ürünler üzerindeki aşırı güven, kronik hastalıklara karşı koruyucu olan lif ve B vitaminleri gibi belirli besin maddelerinin alımının azalmasına neden olabilir.

 

ALT ÇİZGİ

Glütensiz diyetin çölyak hastalığı için birincil tedavi olmasına ve gluteni duyarlılığı ile ilgili çeşitli durumlarda semptomların hafifletilmesine yardımcı olmasına rağmen, glutensiz diyetin kilo kaybı veya genel sağlık yararları için etkili olduğunu gösteren hiçbir kanıt bulunmamaktadır. Çölyak hastalığı veya glüten duyarlılığı olmayan bireyler için glüten tüketimini kısıtlamaya gerek yoktur. Sağlıklı bir diyet modeli tipik olarak daha yüksek miktarlarda tam tahıl ve daha az miktarda rafine tahıl ve ilave şeker içerir.

 

KAYNAKLAR

1. Reilly NR. The gluten-free diet: recognizing fact, fiction, and fad. J Pediatr. 2016 Aug 1;175:206-10.

2. Niewinski MM. Advances in Celiac Disease andGluten-Free Diet. J Am Diet Assoc. 2008;108:661-672.

3. Lebwohl B, Cao Y, Zong G, Hu FB, Green PHR, Neugut AI, Rimm EB, Sampson L, Dougherty L, Giovannucci E, Willett WC, Sun Q, Chan AT. Longterm gluten consumption in adults without celiacdisease and risk of coronary heart disease: prospective cohort study. BMJ. 2017 May 2;357:j1892.

4. Liu S, Stampfer MJ, Hu FB, Giovannucci E, Rimm E, Manson JE, Hennekens CH, Willett WC. Whole-grainconsumption and risk of coronary heart disease: results from the Nurses’ Health Study. Am J Clin Nutr. 1999 Sep 1;70(3):412-9.

5. Johnsen NF, Frederiksen K, Christensen J, Skeie G, Lund E, Landberg R, Johansson I, Nilsson LM, Halkjær J, Olsen A, Overvad K. Whole-grain productsand whole-grain types are associated with lower all-cause and cause-specific mortality in theScandinavian HELGA cohort. British Journal of Nutrition. 2015 Aug;114(4):608-23.

6. Mellen PB, Walsh TF, Herrington DM. Whole grainintake and cardiovascular disease: a meta-analysis. Nutr Metab Cardiovasc Dis.2008 May 31;18(4):283-90.

7. de Munter JS, Hu FB, Spiegelman D, Franz M, vanDam RM. Whole grain, bran, and germ intake and risk of type 2 diabetes: a prospective cohort study andsystematic review. PLoS medicine. 2007 Aug28;4(8):e261.

8. Neyrinck AM, Van Hée VF, Piront N, De Backer F, Toussaint O, Cani PD, Delzenne NM. Wheat-derivedarabinoxylan oligosaccharides with prebiotic effectincrease satietogenic gut peptides and reducemetabolic endotoxemia in diet-induced obesemice. Nutrition & diabetes. 2012 Jan 1;2(1):e28.

9. Tojo R, Suárez A, Clemente MG, de los Reyes-Gavilán CG, Margolles A, Gueimonde M, Ruas-Madiedo P. Intestinal microbiota in health and disease: role of bifidobacteria in gut homeostasis. World J Gastroenterol. 2014 Nov 7;20(41):15163-76.

10. Gaesser GA, Angadi SS. Gluten-free diet: Imprudentdietary advice for the general population?. J Acad NutrDiet. 2012 Sep;112(9):1330-3.

11. Tortora R, Capone P, De Stefano G, Imperatore N, Gerbino N, Donetto S, Monaco V, Caporaso N, RispoA. Metabolic syndrome in patients with coeliacdisease on a gluten‐free diet. Aliment PharmacolTher. 2015 Feb;41(4):352-9.

12. Dickey W, Kearney N. Overweight in celiac disease: prevalence, clinical characteristics, and effect of a gluten-free diet. Am J Gastroenterol. 2006 Oct;101(10):2356-9.

13. Valletta E, Fornaro M, Cipolli M, Conte S, Bissolo F, Danchielli C. Celiac disease and obesity: need fornutritional follow-up after diagnosis. Eur J Clin Nutr. 2010 Nov;64(11):1371-2.

14. Chandon P, Wansink B. Does food marketing need tomake us fat? A review and solutions. Nutr Rev. 2012 Oct;70(10):571-93.

Comments 0

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

giriş

Don't have an account?
kaydol

şifre sıfırla

Back to
giriş

kaydol

Back to
giriş
Tür Seç
Kişilik Testi
Kişiliğin hakkında sonuçlara varılan birkaç seri soru
Bilgi testi
Genel kültürü test edebileceğin bir seri soru
Hikaye
Resimli ve metinli içerikler
Liste
Klasik sıralı liste içeriği