ŞÖYLE DEMLİ BİR ÇAY OLSA DA İÇSEK!

Çay denince bizim için akan sular duruyor değil mi? Şöyle demli bir çay olsa da keyifle içsek günün hangi saati olursa olsun ?


Çay denince bizim için akan sular duruyor değil mi? Şöyle demli bir çay olsa da keyifle içsek günün hangi saati olursa olsun ? Çayın bizim için önemi ve vazgeçilmez yeri malum da, acaba Dünya’da nasıl, ne sıklıkla tüketiliyor dedim ve hazır konseptimiz de ‘çay saati’yken kısa bir Dünya turuyla diğer kültürlerin çaya bakışlarını inceledim… Hadi gelin hep birlikte gezelim ?

JAPON ÇAYI

Japonlar için çayın ne kadar önemli olduğunu hepimiz biliriz. Özellikle yeşil çaylarının ününü duymuş olsak da onlarca farklı çeşidiyle çay içmek onlar için tam bir merasim! Hatta bu çay merasiminin kendi dillerinde çeşitli isimleri bile mevcut; Chanoyu, Sado veya kısaca Ocha..

Bu isimler, Matcha dedikleri yeşil çaylarının hazırlanışı ve sunumunun bütününe verilen isim aslında. Ve bu çay rütüelinin amacı çay içmekten çok, misafirlerine gösterdiğin özen ve saygıyla alakalı; çayı koyarkenki estetik hareketlerinden, koyduğun bardağın-sunumun özenine kadar dikkat etmen gereken bir ritüelden bahsediyoruz ?

japon-cay-2.jpg

Dokuzuncu yüzyıla dayanan bu kültür, gerek ev sahibine, gerekse misafirlere spiritüel ve estetik bir deneyim yaşatmak hedeflenerek oluşmuş aslında. Geleneksel Japon kültürünü benimseyen aileler, biraraya gelmek için, genellikle açık havada halılar serilerek hazırlanan bu çay merasimlerine çok önem veriyorlar.

HİNDİSTAN

Hindistan denince, Dünya siyah çay üretiminin yüzde 70’ine sahip olan bir ülkeden bahsediyoruz ama gelin görün ki tadı her ne kadar bizim siyah çaylarımıza benzese de, Hindistan’da bir ‘kahve’ye oturup “Bana bi çay!” dediğinizde karşınızda beliren bardak sizin beklediğiniz koyu kırmızı renkteki ince belli olmayacaktır ? Size muhtemelen sütlü kahveye benzeyen bir içecek getireceklerdir çünkü Hindistan’da çaylar sütlü içiliyor. Tabii sütlü çay denince akla hemen İngiliz çayları geliyor ama çok da benzemiyor açıkçası; çünkü sütlü sunulan siyah çay aynı zamanda masala adı verilen bir çeşit tatlandırıcı ile de servis edilmekte.. O yüzden Hindistan çayı için baharatlı, şekerli, sütlü siyah çay diyebiliriz.

HINDISTAN.jpg

İNGİLİZ ÇAYI / BRITISH

5 Çayı diye bir tabir varsa, bildiğimiz gibi bunu İngilizlerin gelenekselçay merasimlerine borçluyuz. 17. Yüzyıl kraliyet ve burjuva aile geleneklerine dayanan bu kültürün oluşması, Çin’den gelen yeşil çayın Londra sokaklarında yavaş yavaş tanınması ve ardından İngilizlerin çayı çok sevmesiyle başlar. Ardından siyah çayın ülkeye gelmesiyle birlikte Avrapa’dan gördükleri süt koyma adetini benimserler ve kendi gelenekleri haline getirirler. O kadar ki yıllar içinde İngilizler için çay içmenin bir adabı oluşur; ya şömine başında sıcacık bir sohbetle, ya da açık havada doğayla birlikte yapılmaya başlanır bu merasim… Çayın yanında getirilen ikramlar ve sütle birlikte İngilizler her gün ortalama 1 saatlerini bu geleneğe ayırmaya başlarlar; ilginç değil mi? Picture1.png

ÇİN

Dünya’nın en eski çay kültürü hangi ülkede diye sorsam ne yanıt verirdiniz? İnanın ben bu yazıyı hazırlamadan önce bilmiyordum; meğer yanıt Çin’miş! ? Yaklaşık 2000 yıl öncesine dayanan bir tarihe sahip Çin, çayın anavatanı olarak kabul ediliyor ve tüm dünyaya buradan yayıldığı biliniyor.

Çin yöntemleri ile işlenip hazırlanması ile oluşan birçok çay türünün hepsi genel olarak Çin çayları olarak anılmaktadır. Beyaz çay, yeşil çay, oolong çayı ve keemun çayları Çin çayları arasında yer almaktadır. Tüm bu çaylar; camellia sinensis bitkisinden ve çeşitlerinden üretilmektedir. Ama hiç şüphesiz ki Çin’de ve tüm dünyada en popüler olan ve tüketimi en yoğun olan çay türü yeşil çaydır.

GI_158312817_ChineseTeaPour.jpg

TİBET’İN TEREYAĞLI ÇAYI

Tibetlilerin çay içme adetlerinin kendine özgü özellikleri olduğunu duymuştum, ama tüm dünyadan bu kadar farklı bir tarzları olduğunu bilmiyordum. Meğerse Tibetliler çayı çok koyu bir renk alana kadar demleyip azcık tuz koyarlarmış ve bu tür çaya “sade çay” derlermiş. En yaygın olarak içilen şekil bu ama buna ek olarak sığır ya da koyun sütü ilave edip içtikleri de olurmuş; bu tür çaya da “sütlü çay” diyorlar ve sütlü çayı en çok kırsal kesimlerdeki Tibetliler seviyorlarmış ? 

Ancak en popüler çay çeşitleri  tereyağlı çay! Nasıl olur ki değil mi? Bir denemek lazım aslında hazır Canan Karatay hocamız da önermişken ?  Tibet’te o kadar yaygın bir çay kültürü ki bu, Tereyağlı çay içmeyen kişi, Tibet’e gitmiş sayılmaz diye bir deyişleri bile var! Hatta sade çayı demledikten sonra çay suyunu özel bir çeşit çay fıçısına koyup, içine tereyağ, tuz, yumurta ve ceviz de ekledikten sonra karıştırıp servis yaparlarmış! Bu içecek çay olmaktan biraz çıkmış olsa da kültürlerine saygı duyuyoruz tabii ki ?

himalayan-salt-butter-tea-52.jpg

Her ne kadar farklı kültürleri deneyimlemeyi seven biri olsam da, çay konusunda ben de birçoğumuz gibi biraz tutucuyum sanırım.. En güzel çay bizim ince belli sanki, ne dersiniz? ?

 Bir sonraki ay görüşmek üzere, mutlu kalın!

Comments 0

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

giriş

Don't have an account?
kaydol

şifre sıfırla

Back to
giriş

kaydol

Back to
giriş
Tür Seç
Kişilik Testi
Kişiliğin hakkında sonuçlara varılan birkaç seri soru
Bilgi testi
Genel kültürü test edebileceğin bir seri soru
Hikaye
Resimli ve metinli içerikler
Liste
Klasik sıralı liste içeriği